Kıbrıs Sosyal Bilimler Üniversitesi

Sosyal Bilimler Enstitüsü

TEMEL İSLÂM BİLİMLERİ ANABİLİM DALI

Fıkıh(İslâm Hukuku) Bilim Dalı Tezli Yüksek Lisans Programı

 

1. Dönem  

 

 

 

2. Dönem
Ders Ders Saati AKTS  Ders Ders Saati AKTS
Zorunlu Ders 3 6 Seçmeli Ders 3 8
Seçmeli Ders 3 8 Seçmeli Ders 3 8
Seçmeli Ders 3 8 Seçmeli Ders 3 8
Seçmeli Ders 3 8 Seminer 3 6
Toplam 12 30 Toplam 12 30

 

3. Dönem
Ders Ders Saati AKTS
Tez Çalışması 60
Toplam   60
Toplam Kredi 21  
Toplam AKTS 120  

 

FIKIH(İSLAM HUKUKU) BİLİM DALI

TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI GÜZ YY DERS LİSTESİ

Dersin
Kodu Türü (S/Z) Adı Kredi Dağılımı
T U L Kredi AKTS
ISLH7001 S İSLAM CEZA HUKUKU 3 0 0 3 8
ISLH7003 S AHKÂM AYETLERİ 3 0 0 3 8
ISLH7005 S İSLAM HUKUKUNA GİRİŞ: MÜESSESELER VE KAVRAMLAR 3 0 0 3 8
ISLH7007 S İSLAM HUKUK TEORİSİ: KLASİK DÖNEM 3 0 0 3 8
ISLH7009 S İSLAM HUKUKUNDA EVLENME VE AHKÂMI 3 0 0 3 8
ISLH7011 S İSLAM HUKUK TARİHİ 3 0 0 3 8
ISLH7013 S KLASİK FIKIH USULÜ METİNLER: MÜTEKELLİM METODU 3 0 0 3 8
ISLH7015 S KLASİK FIKIH METİNLERİ 3 0 0 3 8
Y Z BİLİMSEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ VE YAYIN ETİĞİ 3 0 0 3 6

 

FIKIH(İSLAM HUKUKU) BİLİM DALI

TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI

GÜZ YY DERS İÇERİKLERİ

Dersin
Kodu Türü (S/Z) Adı İçeriği
ISLH7001 S İSLAM CEZA HUKUKU İslâm hukukunda cezaî sonuç doğuracak fiiller kişilerin vücut bütünlüklerine, maddi ve manevi varlıklarına zarar vermeye yahut kamu düzenini bozmaya yönelik bireysel yahut kolektif tasarruflardır. Bunlardan ilki kısas, ikincisi had, üçüncü türü ise tazir ile cezalandırılır. Bu ders kapsamında cezaî sonuç üreten tasarruf çeşitleri ile onlara uygulanan ceza çeşitleri ayrıntılı olarak ele alınacaktır.
ISLH7003 S AHKÂM AYETLERİ Muhtevası itibariyle ibadet, muamelat ve ukubata dair hüküm istinbatına elverişli ayetler bu adla anılır. Bu ders kapsamında ilgili ayetler konuları çerçevesinde bir araya getirilerek Ahkâm Tefsirlerine referansla çözümlenecek ve hüküm istinbat metotları uygulamalı bir biçimde öğretilecektir.
ISLH7005 S İSLAM HUKUKUNA GİRİŞ: MÜESSESELER VE KAVRAMLAR Gelenekte daha ziyade Fıkıh terimiyle karşılanan İslam Hukuku, İslâm’ın zuhuruyla birlikte içinde doğduğu toplumun kimi kurumlarını yaşatırken, bazılarını dönüştürmüş, kimilerini ise tamamen ortadan kaldırmıştır. Kimi müesseseleri ise baştan inşa etmiştir. Söz gelimi âkıle müessesesini aynen korurken, miras kurumunu kısmen tadil etmiş, faiz ve evlatlık kurumlarını ise ortadan kaldırmıştır. Vakıf ve hisbe kurumları ise inşa ettikleri arasında zikredilebilir. Bu ders kapsamında İslam’ın hukuki anlamda ibka, tadil, ifna ve inşa ettiği fıkhî müesseseler üzerinde durulacaktır.
ISLH7007 S İSLAM HUKUK TEORİSİ: KLASİK DÖNEM Referans metinlerden hüküm çıkarmak özel bir donanım ve yetkinlik gerektiren bir formasyondur. Yorum anarşisi ve üreteceği kaostan korunmanın yegâne yolu onu disipline etme, icrası için gereken donanım ve yöntemleri belirlemektir. Gelenekte Fıkıh Usûlü olarak bilinen İslâm Hukuk Teorisi klâsik dönem çerçevesinde bu ders kapsamında ele alınacaktır.
ISLH7009 S İSLAM HUKUKUNDA EVLENME VE AHKÂMI Bu ders kapsamında furû‘ kitaplarının “Kitâbu’nnikâh” bölümlerinde ele alınan evlilik akdinin ıstılahları, şartları, rükünleri ve söz konusu akdi bozan haller bütün tafsilatıyla ele alınacaktır.
ISLH7011 S İSLAM HUKUK TARİHİ Doğuşundan günümüze İslâm Hukukunun geçirdiği evreler; Her bir evrede öne çıkan şahsiyetler ve tarihi süreç içerisinde teşekkül etmiş içtihat mektepleri yani daha teknik adıyla ameli mezhepler bu ders kapsamında kısa ve özlü bir biçimde ihtisas öğrencisi ile paylaşılacaktır.
ISLH7013 S KLASİK FIKIH USULÜ METİNLER: MÜTEKELLİM METODU Cüveynî’nin el-Burhan ve Gazzâlî’nin elMustasfâ adlı eserleri ekseninde Mütekellimûn usûlü kaleme alınmış Fıkıh Usûlü kitapları ihtisas adayları ile birlikte bu ders kapsamında mütalaa edilecektir.
ISLH7015 S KLASİK FIKIH METİNLERİ Hanefi, Maliki, Şafii ve Hanbeli fıkhının söz gelimi el-Lübab, Bidayetu’l-Müctehid, Muğni’lmuhtâc ve el-Muğnî gibi klâsikleşmiş furû‘ kitapları bu ders kapsamında karşılaştırmalı olarak mütalaa edilecektir.
Y Z BİLİMSEL ARAŞTIRMA TEKNİKLERİ VE YAYIN ETİĞİ Bilim insanı olmaya aday ihtisas öğrencileri için zorunlu formasyonların başında konu seçimi, literatür taraması, bilgi ve belgelerin toplanması gibi bilimsel araştırmanın mutfağı ile onların akademik bir üslupla yazıya dökülmesi gibi sunumu sürecini yaparak ve yaşayarak öğrenmektir. Gerek mutfak ve gerekse sunum etkinliği esnasında başkalarının emeğine saygı, onlara ait kullandığı malzeme ve benimsediği yaklaşımlar sırasında isimlerine ve eserlerine atıf ilmiye müntesibinin refleks haline getirmesi gereken davranış kalıpları olmalıdır. Bu dersin amacı, ihtisas öğrencilerine bilimsel araştırma ve sunum tekniği ile etik dışı tutum ve yaklaşımlardan kaçınma becerisi kazandırmaktır.

 

 

FIKIH(İSLAM HUKUKU) BİLİM DALI

TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI BAHAR YY DERS LİSTESİ

Dersin
Kodu Türü (S/Z) Adı Kredi Dağılımı
T U L Kredi AKTS
ISLH7002 S FAİZSİZ BANKACILIK İŞLEMLERİ 3 0 0 3 8
ISLH7004 S KLASİK FIKIH USULÜ METİNLER: FUKAHA METODU 3 0 0 3 8
ISLH7006 S İSLAM HUKUK LİTERATÜRÜ 3 0 0 3 8
ISLH7008 S İBADETLERDE ŞART VE RÜKÜNLER 3 0 0 3 8
ISLH7010 S KUR’ANI ANLAMA USULÜ 3 0 0 3 8
ISLH7012 S İSLAM HUKUKUNDA BOŞANMA VE

AHKÂMI

3 0 0 3 8
ISLH7014 S İSLAM HUKUK MEZHEPLERİ 3 0 0 3 8
ISLH7016 S YARGI ETİĞİ EDEBÜ’L KÂDÂ 3 0 0 3 8
Y Z SEMİNER 3 0 0 0 6

 

FIKIH(İSLAM HUKUKU) BİLİM DALI

TEZLİ YÜKSEK LİSANS PROGRAMI BAHAR YY DERS İÇERİKLERİ

Dersin
Kodu Türü (S/Z) Adı İçeriği
ISLH7002 S FAİZSİZ BANKACILIK İŞLEMLERİ Faiz ve faizli işlemler İslâm nazarında yasak olduğu için Fıkıh uleması, teşebbüs – finans arz talebine onun yerine kaim olmak üzere mudarebe, murabaha vb. adlar altında bir takım faizsiz finansal işlemler vaz etmişlerdir. Bu ders kapsamında bu ve benzeri akitler güncel ile karşılaştırılarak etüt edilecektir.
ISLH7004 S KLASİK FIKIH USULÜ METİNLER: FUKAHA

METODU

Serahsî’nin el-Usûl ve Debûsî’nin Takvîmu’l-edille adlı eserleri ekseninde Fukaha usûlü kaleme alınmış Fıkıh Usûlü kitapları ihtisas adayları ile birlikte bu ders kapsamında mütalaa edilecektir.
ISLH7006 S İSLAM HUKUK LİTERATÜRÜ Yaşayan ve tarihte kalmış bütün fıkıh ekollerine ait usûl, furû ‘ ve tabakat kitapları belirli bir kronoloji dâhilinde ihtisas adaylarına tanıtılacaktır.
ISLH7008 S İBADETLERDE ŞART VE RÜKÜNLER İbadetin ifası öncesindeki yükümlülük ve ön hazırlık gereklerine şartları, edası esnasında uyulması gereken zorunlu kaideleri ise rükünleri adını alır. Namaz, oruç, hac, zekât ve kurban gibi ibadetlerin tamamı için geçerli mezkûr tanım ve tasnife ilişkin bu ders kapsamında ihtisas adaylarında yetkin bir temyiz kabiliyeti oluşturulmaya çalışılacaktır.
ISLH7010 S KUR’ANI ANLAMA USULÜ Bir Metni Münşiinin Maksadını Birebir Yansıtacak Ölçüde Anlama

Arzusu, En Erken Zamanlardan Beri İnsanoğlunun Zihnini Meşgul

Etmiş; Anlama Edimi Sırasında Keyfilik Ve Anarşiden Korunmak

İçin Herkesin Üzerinde Uzlaşacağı Bir Takım Kurallar Manzumesi

Vazetmenin Peşine Düşmüşlerdir. Bu Çabalarının Sonucunda

Zengin Bir Fıkıh Usûlü Külliyat Oluşmuş Olup Bu Ders

Kapsamında İlgili Birikimin Kur’an özeli üzerindeki yansımaları ile ihtisas adayları buluşturulacaktır.

ISLH7012 İSLAM HUKUKUNDA BOŞANMA VE AHKAMI Bu ders kapsamında furû‘ kitaplarının “Kitâbu’n-nikâh”

bölümlerinde ele alınan evlilik akdinin ıstılahları, şartları, rükünleri ve söz konusu akdi bozan haller bütün tafsilatıyla ele alınacaktır.

ISLH7014 S İSLAM HUKUK MEZHEPLERİ Ehl-i Sünnete ait Hanefi, Maliki, Şafii ve Hanbeli mezhepleri ile

Şiaya ait Caferiye ve Zeydiye mezhepleri ve bugün sâliki kalmamış

Zahiriye, Evzaiye vb. mezhepler; aralarındaki benzerlik ve farklılıklar hakkında bu ders kapsamında ihtisas adayları bilgilendirilecektir.

ISLH7016 S YARGI ETİĞİ EDEBÜ’L KÂDÂ İslâm hukukunu sahada icraya memur yargı mensupları yani “Kadı” sınıfının sahip olması gereken bilgi ve tecrübe donanımının yanı sıra yargı esnasında uyması gereken normatif ve etik kuralları havi bu ilim ihtisas adaylarına ayrıntılı bir biçimde takdim edilecektir.
Y Z SEMİNER Öğretim üyesi gözetiminde her hafta bir Yüksek Lisans öğrencisi tarafından alanın tarihi, alt alanları, literatürü, konuları, önde gelen temsilcileri üzerine yapılacak sunum ve üzerinde yürütülecek tartışmadan ibarettir. Anılan ders, adayların özgüven ve bilgi toplayıp sunabilme becerisi kazanması açısından hayli önemi haizdir.